GROENTJES voor kapoentjes: wàt geef je wanneer?

Groenten introductie-schema

En dan is het zo ver! Je baby is klaar voor vaste voeding. Maar wat is goed voor zijn nog prille spijsvertering ? Welke groentjes, zetmelen, eiwitten en vetten zijn goed en vanaf welke leeftijd? Hier vind je een handig introductieschema voor een gezonde en evenwichtige groentemaaltijd.

More...

Starten met vaste voeding

In onze vorige blogs kon je lezen hoe je herkent dat je baby toe is aan vaste voeding en op welke manier je deze kan aanbieden.  ​Of je nu kiest voor ​de stukjesmethode of toch meer neigt naar de traditionele ​prakjes, ​observeer je kindje en kies waar jij je het beste bij voelt. En natuurlijk kan je de beiden combineren!


Moment van de dag

Een goed tijdstip om met groentjes te beginnen is het middagmaal. Je kindje krijgt zo de tijd om alles te verteren en er is minder kans op een slechte reactie tijdens de nacht. Wees geduldig, forceer niets en laat je baby zelf bepalen wat hij ervan eet. Sommige kindjes eten binnen de week ​met smaak een heel bordje leeg, anderen hebben nog niet zoveel behoefte, doen er langer over ​of komen met veel minder toe.

​Zolang je baby nog niet zoveel eet, vul de maaltijd dan gewoon aan met moeder- of poedermelk. ​Als je baby goed bijkomt, voldoende slaapt en blij en tevreden is, is er alvast geen reden om je zorgen te maken. 


vaste voeding

Slimme keuzes

Groenten


​Kies ​zoveel mogelijk voor seizoensgroenten uit eigen streek. Voor de eerste hapjes zijn wortelen of pastinaak ideaal.
Ook pompoen, venkel of courgette zijn goed verteerbare groenten om mee te starten.

Geef niet vaker dan 3 keer per week nitraatrijke groenten zoals spinazie, andijvie, rode biet, venkel, selder, koolrabi.

Groenten

Vetstof

vetstof


​Als vetstof kan je kiezen tussen verschillende bronnen:
Olie: ​kies voor oliën van eerste koude persing, zoals olijf-, koolzaad-, hennepzaad-, lijnzaad-, walnoot-, zonnebloem-, kokos- of tarwekiemolie (deze laatste is minder gekend maar enorm versterkend voor de prille spijsvertering).
Vetten zijn gevoelig voor warmte. Voeg olie daarom pas toe als het eten op het bord ligt.


​Ook een heerlijk stukje rijpe avocado kan je baby ​voorzien van gezonde vetten en eiwitten en kan uit het vuistje gegeten worden.
Vanaf 9 maanden kan je ook een zaden- of notenpasta ​geven​ zoals tahini, amandel-, hazelnoot- of cashewpasta: heerlijk op een boterhammetje!


Zetmelen


​Naast groentjes kan je als zetmeel een aardappeltje of wat granen ​aanbieden.
Granen zijn thermisch neutraal en geven kracht en energie aan de spijsvertering.
Geweekte of gekookte vlokken kunnen vanaf 6 maanden, volledige granen kunnen vanaf 7 maanden als ze goed gaargekookt zijn. ​​

Zetmelen

Gebruik om te starten best versterkende, glutenvrije graansoorten, zoals rijst, gierst of boekweit. Later kan je ook variëren met quinoa, amaranth of sorghum. Met gluten (spelt, rogge, gerst, tarwe) wacht je liefst tot 9 maanden, al mag je het lichaam af en toe eens een kleine 'trigger' geven vanaf 6 maanden.
Blijf matig met tarwe.

​Eiwitten

Naarmate je kindje minder melk gaat drinken, kan je vanaf 7 maanden langzaam eiwitten introduceren. Als je borstvoeding geeft op verzoek, je baby in aanvulling nog verschillende borstmomenten heeft en nog niet zoveel vaste voeding eet, kan je nog wat langer wachten (tot zo'n 9 maanden).

Meestal wordt gekozen voor dierlijke eiwitten zoals ei, gevogelte (kip of kalkoen), mager rundsvlees (vanaf 9 maanden) of vis. Eén keer per week vette vis is aan te raden omwille van de omega 3 vetzuren. Voorbeelden hiervan zijn wilde zalm, makreel, heilbot, haring en sardine.


Toch kan je ook eens plantaardige voedingsmiddelen kiezen als eiwitbron, zoals peulvruchten en bonen (erwten, kikkererwten, azukibonen, linzen), tempeh en tofu.
Of meng eens wat gedroogde en versnipperde nori, kelp, kombu of dulse in de groentehap: wieren en algen bevatten naast eiwitten ook alfa-linoleenzuur.

Plantaardige eiwitten


Hoeveelheden en verhoudingen

  • ​Laat je kindje rustig aangeven hoeveel het wil eten. 
    Heeft je kindje nog niet zo'n behoefte aan grote porties, drink het zeker niet op!
    ​Weet dat melk in het eerste levensjaar nog steeds zijn belanrijkste bron van voeding is.
  • Zodra je kindje een echte portie begint te eten, is een goede richtlijn:
    • 2/3 groenten
    • 1/3 aardappelen/gekookte granen
    • 1 theelepel vetstof
    • Bijboorbeeld:
      • ​ 100g worteltjes + 50g aardappelen + 1 tl olijfolie 
      • ​ 100g pompoen + 50g gierst + 1 tl lijnzaadolie
  • Vanaf 7 maanden ​mag je bij deze hoeveelheid wat extra eiwitten aanbieden.
    Bijvoorbeeld zo'n 15g kip/kalkoen of 20g vis of ½ hard gekookt ei of 1 eetlepel peulvruchten.
  • Gaandeweg zal je merken dat je wat grotere porties mag klaarmaken.
  • ​Voor peutertjes ​zou een middagmaal er ​bijvoorbeeld zo kunnen uitzien (maar onderlinge verschillen zijn absoluut mogelijk!):
    • 150 à 200g groenten
    • 75 à 100g graantjes, pasta of aardappelen ​
    • 30g vis of 20-25g gevogelte/vlees of 1 ei of 2 eetlepels peulvruchten
    • 1 eetlepel vetstof (= 2 theelepels)

Handig schema

Om het jou wat makkelijker te maken, vind je ​HIER een handig schema met groenten, aardappelen/granen, vetten en eiwitten per leeftijd.




Nog enkele bemerkingen

  • Gebruik peulvruchten niet dagelijks en zorg voor een correcte bereidingswijze. D.w.z. laat de gedroogde peulvruchten eerst een nacht weken in water met een geutje citroensap of appelazijn. Gooi het weekwater vervolgens weg en kook de peulvruchten goed gaar met bonenkruid of kruidnagel.
  • Geef je baby geen bereide voedingsmiddelen zoals worst, bereid gehakt, fishsticks,…
  • Ook schaal- en schelpdieren zijn niet geschikt voor baby's
  • In de wintermaanden kan je aan het kookvocht een schijfje gember toevoegen. Het verwarmt, versterkt en werkt ontslijmend.
  • Ga zoveel mogelijk voor biologische voedingsmiddelen!
  • Bestaat er familiaal risico op allergie? ​Dan kan je voor de eerste hapjes één soort groente geven gedurende enkele dagen​, om te bekijken hoe je kindje hierop reageert. Als er na 3 dagen geen negatieve reactie optreedt, kan je een nieuwe groente introduceren en systematisch meer combinaties gaan maken.
  • ​Hou bij de introductie van een nieuw voedingsmiddel, je kindje in de gaten. Bij tekenen van allergie (huidreacties, benauwdheid, luchtwegproblemen of maag-darmlast), is het goed om je arts te raadplegen en de betreffende stof voorlopig te mijden. Let op: meestal ontstaat een allergische reactie pas na de 2de inname van het voedingsmiddel.
  • Doet je kindje het goed en vertoont hij geen last (moeilijke ontlasting, huidreactie, slaapproblemen,...) na de introductie van groentjes, dan kan je extra zetmelen toevoegen onder vorm van granen of aardappels.


Veel kook- en eetplezier !

Katrien Callens
Licentiate voedings- en dieetleer, diëtiste

Katrien Callens

Anja Caers
Osteopate D.O. (baby's & kinderen)

Anja Caers


Bronnen

  • Scott, J. (1991), “Natuurlijke geneeswijzen voor kinderen”, Uitgeverij J.H. Gottmer/H.J.W. Becht bv, ISBN 90 230 0732 8
  • Temelie B., Trebuth B. (april 2000). "Voeding Voor Moeder En Kind Volgens De Vijf Elementen". Schors V.O.F., Uitgeverij




Anja Caers

Als osteopate begeleid ik ruim 20 jaar moeders en baby's bij kleine en grotere baby-probleempjes zoals spijsverteringsproblemen (reflux, darmkrampjes, borst/fles-voedingsproblemen, overgevoeligheden & allergieën) onrust en slaapproblemen. Daarnaast ben ik sinds 2006 docente aan de opleiding "Osteopathie bij baby's & kinderen' bij Panta Rhei, Nederland. Samen met mijn man, Patrick heb ik 3 dochters.

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Reply: