Steeds meer ouders gaan tegenwoordig met hun baby’tje naar een babyosteopaat, bijvoorbeeld omwille van een voorkeurshouding, refluxklachten of huilgedrag. Maar hoe werkt dit dan en met welke klachten kan je best gaan? Is het wel veilig? Is het wetenschappelijk bewezen? Behandelt elke osteopaat baby's en hoe vind je een goeie?

 In dit blog neem ik je mee in de wereld van baby-osteopathie!

Wat is osteopathie?

Osteopathie is een zachte, manuele behandelmethode die kijkt naar hoe jouw hele lichaam samenwerkt: spieren, gewrichten, bindweefsel, organen, zenuwen, bloed- en lymfecirculatie…  Wanneer er ergens in het lichaam een bewegingsverlies optreedt, kan dit leiden tot functionele klachten.
Als osteopaat zijn we getraind om deze subtiele bewegingsverliezen op te sporen en er met heel gerichte, zachte technieken vrij te maken. Door de balans te herstellen, ondersteunen we het zelfherstellende vermogen van het lichaam en kunnen deze klachten weer afnemen.

Belangrijk om te weten: osteopathie vervangt geen reguliere geneeskunde, maar kan wel aanvullend zijn. Het is dus geen alternatieve maar complementaire therapie. Een osteopaat vertrekt vanuit dezelfde anatomie en neurologie, maar bekijkt het lichaam vanuit een andere invalshoek, met focus op de onderlinge relaties tussen de weefsels.

Waarom osteopathie bij baby's?  

Misschien vraag je je af: waarom is osteopathie bij baby's dan nuttig? Heeft een baby dan bewegingsverliezen? Wel, dat kan inderdaad.
Bij de geboorte wordt een baby blootgesteld aan sterke druk- en trekkrachten. Gelukkig is zijn lichaam nog erg flexibel: zo zijn de schedelbotjes nog erg modelleerbaar en kunnen ze lichtjes over elkaar schuiven. Deze kleine vervormingen verdwijnen meestal vanzelf terug in de loop van de eerste week. Maar als de krachtsinwerkingen te groot waren, kunnen er spanningen of compensaties in het lichaam achterblijven: bijvoorbeeld als de spildraai moeilijk liep, je baby vast kwam te zitten met zijn schoudertje, de navelstreng erg strak rond het nekje zat of medische interventies hebben plaatsgevonden (een inleiding, een zuignap, een verlostang, meeduwen op de buik, keizersnede,...).  Net daarom is een checkup na de geboorte erg zinvol.

Uiteraard kunnen ook factoren vóór de geboorte (zwangerschapscomplicaties, minder goede ligging, meerlingzwangerschap...), of na de geboorte ( infecties, vallen, stoten, bepaalde gewoontes, zoals langdurig gebruik van een fopspeen of langdurig duimzuigen...) het evenwicht en de beweeglijkheid van het lichaam beïnvloeden. 

Wat zijn mogelijke gevolgen?

Een verstoring in de lichaamseigen balans kan bij baby’s meteen invloed hebben op functies zoals spijsvertering, houding, motoriek, immuniteit en gedrag. Enkele voorbeelden uit de praktijk:

• Een navelstreng die strak rond het nekje zat, kan de beweeglijkheid rond het tongbeen beïnvloeden. Dit kan ervoor zorgen dat de baby minder efficiënt gaat slikken, meer lucht binnenkrijgt en refluxklachten ontwikkelt. 
• Een moeilijke schoudergeboorte kan spanning geven rond het sleutelbeentje, waardoor een baby een voorkeurshouding ontwikkelt en soms maar aan één borst goed drinkt.
• Een stuitligging kan de mobiliteit van het heiligbeen beperken. Door een minder vlotte bezenuwing van de darmen ontstaan dan makkelijk krampjes of constipatie.
• Een baby die als sterrenkijker ter wereld kwam, kan blokkeren in het nekgebied, waardoor het optillen van het hoofdje in buiklig moeizaam verloopt.

Kan dit ook latere gevolgen hebben?

Een baby staat nog aan het begin van zijn ontwikkeling. Als je baby start met een verstoorde beweeglijkheid in het schedeltje, de wervelkolom (bijvoorbeeld KISS-syndroom), of een andere structuur in het lichaam, kan dit patroon reflecteren in de rest van zijn lichaam en z'n latere functioneren belemmeren.

Zo kan een kindje dat vast zit in z'n bekken of nekje gaan billenschuiven en het kruipen overslaan. Dit is bijzonder jammer, want elke mijlpaal goed doormaken, zorgt voor een stevige fundering waarop de volgende mijlpaal verder kan bouwen. Het kruisen van de middellijn, wat je baby herhaaldelijk doet als hij gaat kruipen, stimuleert het gecoördineerd gebruik van beide hersenhelften. Als dit proces voldoende wordt geautomatiseerd, zal dit van pas koen in alle latere leerprocessen. Nooit in je leven kruip je nog zoveel als in de fase voor het stappen, dus het is jammer om deze fase over te slaan. 

Baby-osteopathie heeft dus ook een preventieve functie

Hoe vroeger je zulke blokkades dus kan aanpakken, hoe vrijer het kindje kan opgroeien en alle belangrijke stappen kan doorlopen in vrijheid van zijn eigen lichaam. Baby ’s hebben het vermogen om nog snel te recupereren, wat volwassenen vaak niet meer kunnen. Naast een curatief effect heeft osteopathie bij baby's dus ook een sterk preventieve werking. Een checkup na de geboorte is met andere woorden erg zinvol voor elke baby! . 

"As the twig is bent, so the tree inclines"

Hoe gaat een babyosteopaat precies te werk?

Baby-osteopathie: het vraaggesprek

Allereerst wordt gestart met een uitgebreid vraaggesprek met mama. Daarbij worden bijzonderheden rond de zwangerschap en geboorte besproken en wordt overlopen hoe je baby in z’n velletje zit: hoe lopen de voedingen en de slaapjes, hoe ontlast je baby,…?  

Baby-osteopathie: het onderzoek 

Vervolgens wordt je baby met zachte handvattingen onderzocht. Als babyosteopaat zijn we getraind om erg subtiel te voelen, we ‘luisteren’ als het ware met onze handen wat je baby’s lijfje ons wil vertellen.

Hoe is de algemene spierspanning? Hoe is de flexibiliteit en dynamiek van de schedelbotjes? Zijn de werveltjes beweeglijk? Zit er spanning rond de slokdarm? Kan het middenrif vrij bewegen? Is het buikje opgezet?  

Het samen leggen van alle puzzelstukjes helpt ons je baby beter te begrijpen en het totale plaatje te zien.

We kijken daarbij altijd naar de onderlinge relaties in het lichaam. Je zou het zo kunnen stellen dat we binnen de babyosteopathie dezelfde anatomie, neurologie en fysiologie gebruiken als de reguliere geneeskunde, maar ernaar kijken door een andere bril. Het symptoom kan immers op een andere plaats liggen dan de oorzaak.

Babyosteopathie: de behandeling

De gevonden bewegingsverliezen gaan we vervolgens bij je kindje behandelen. Dit gebeurt via zachte, manuele technieken. ‘Kraken’ mag bij jonge kindjes niet worden toegepast. De meeste baby's ervaren de behandeling als aangenaam en reageren door rustiger te worden of in slaap te vallen. Toch kan het ook zijn dat je baby het op sommige momenten eventjes lastig krijgt. Tezamen met de blokkade kan in het lichaam ook de ‘herinnering’ vrijkomen aan een pijnlijk moment, namelijk het moment van blokkeren, met alle emoties vandien.  

Baby-osteopathie: reacties na de behandeling

Veel ouders ervaren dat hun baby’tje een stuk relaxter is na de behandeling. Toch kan soms ook eerst een verergeringsreactie optreden (huilen, teruggeven of onrust). Meestal verdwijnt deze spontaan in de loop van de daaropvolgende dag. Bij twijfel is goed om je osteopaat even te contacteren.

Huilbaby? Refluxklachten? Krampjes? Onrust?  Met welke klachten komen ouders vooral bij een osteopaat?

Ga je dan met name als je baby klachten heeft zoals reflux of krampjes? Of bij een voorkeurshouding of afgeplat hoofdje? Of als je baby veel huilt?

In principe werkt een osteopaat niet zozeer op klachten maar op de mens in zijn totaliteit. Daar waar de beweeglijkheid verstoord is, zal met name behandeld worden. Garanties kunnen we binnen de osteopathie nooit geven. Uiteraard zijn er wel specifieke hulpvragen waarbij osteopathie vaak een mooie ondersteuning kan bieden. Meer hierover lees je hier.

Babyosteopathie: vanaf welke leeftijd raad je aan om langs te gaan?

Als de geboorte van je baby erg moeilijk was of met complicaties gepaard ging, of je kindje duidelijk niet lekker in z’n velletje zit (pijn bij bepaalde bewegingen, een dwanghouding/voorkeursdraaiing, erg veel huilen,…) maak je best zo snel mogelijk een afspraak.  

Zijn er geen dringende klachten? Dan is het prima een afspraak te boeken tegen de periode dat je baby zo’n 6 weken oud is. Je kan dan al een goed beeld geven van je baby’s ritme (kijk hier voor een handige ritmekaart) en eventuele bewegingsverliezen zijn dan ook erg duidelijk voelbaar.
Afhankelijk van zijn bevindingen tijdens het eerste consult zal de babyosteopaat je vertellen of en wanneer je best terugkomt voor een opvolgbehandeling.

Baby-osteopathie: behandelt elke osteopaat baby's?

In de algemene opleiding osteopathie wordt een summiere basis gegeven betreffende het behandelen van baby's en kinderen, dus in principe màg elke osteopaat kinderen behandelen. Toch raad ik je aan om om met kindjes naar een osteopaat te gaan die zich verder heeft gespecialiseerd in babyosteopathie. Een baby is immers geen mini-versie van een volwassene. 

Net zoals je in de geneeskunde een specialisatie hebt tot kinderarts (maar een huisarts ook baby's behandelt), bestaan er voor afgestudeerde osteopaten extra opleidingen die zich toespitsen in osteopathie bij baby's en kinderen. Een dergelijke specialisatie bestaat doorgaans uit 2 jaar(*), waarbij wordt ingegaan op de diverse aspecten van de ontwikkeling van het kind: embryologie, fysiologie, neurologie, pathologie, ontwikkelings-psychologie, voedingsaspecten, ... en waarbij extra stages hieromtrent worden doorlopen. 

Waar vind je een goeie babyosteopaat?

Hoe staan (kinder)artsen tegenover babyosteopathie? Is het veilig? Is het wetenschappelijk bewezen of placebo?

Waar osteopathie vroeger nog weinig gekend was, staan steeds meer (kinder)artsen open voor deze behandelmethode en werken samen met osteopaten. In de opleiding 'Osteopathie bij baby's en kinderen' wordt veel aandacht besteed aan het herkennen van red flags: weten wat je als osteopaat NIET moet behandelen en moet doorverwijzen naar een arts. 

In de podcastaflevering vertel ik meer over de veiligheid, wetenschappelijk bewijs en het placebo-effect. Beluister zeker de aflevering als je daar meer over wil horen!

Kortom...

Osteopathie bij baby's is een veilige methode, die veel kan betekenen. Uiteraard is het geen wondermethode waarmee je alles kan oplossen. 
Ook jij als ouder kan ontzettend veel zelf doen voor je kindje.
Zou je graag meer inzicht hebben in het functioneren van je baby, weten wat je als ouder zelf kan doen om je kindje te ondersteunen?
 
Wees dan heel welkom in mijn Baby Basics Traject!