Koorts bij je kindje! Wat te doen?

​Wanneer je kindje koorts heeft, ​ben je al snel geneigd een koortswerend middel toe te dienen.  Maar is dat altijd zo'n goed idee? En als niet, wat zou je dan wél kunnen doen?

​Wat is koorts?

Van koorts wordt gesproken wanneer de lichaamstemperatuur 38 °C of meer is.
Bij baby’s en kleine kinderen kan koorts vaak erg grillig verlopen, met plotse pieken en dalen.  Er zijn verschillende oorzaken waarom een kindje koorts kan ontwikkelen.

  • Infectie: Koorts kan een reactie zijn op een bacteriële of virale infectie. Het immuunsysteem treedt in werking en het metabolisme verhoogt om sneller te herstellen. Ook na een vaccinatie zien we dit vaak gebeuren.
  • Uitwendige warmte: Een kindje kan koorts ontwikkelen door oververhit te geraken door een te warme ruimte of te lang in de zon zitten. Kinderen zweten nog niet zoveel en kunnen hun temperatuur nog minder goed reguleren dan volwassenen.
  • Inwendige warmte: volgens de Oosterse geneeskunde kan koorts een manier zijn van het lichaam om opgehoopte 'latente' warmte kwijt te spelen.
  • Emotionele factoren: zeker bij jonge kindjes is de relatie tussen emoties en koorts erg direct. Denk maar aan de typische koortsen die je vaak ziet bij kindjes die een eerste dag in de crèche doorbrengen. Ook na een woedeaanval (of bij onderdrukte woede), een stevige huilbui of bij heftige angsten kan je kindje koorts ontwikkelen.
  • Overgangen: factoren die te maken hebben met een ontwikkelingssprong: denk maar aan doorkomende tandjes.

Het nut van koorts

​Eigenlijk is koorts niet zozeer een teken van ziekte, maar eerder ​van genezing. Het is immers een manier om een onevenwicht dat zich in het lichaam heeft opgebouwd te herstellen: het lichaam krijgt de gelegenheid zich te ontdoen van 'latente warmte'.
Heeft je kindje een virus of bacterie in z'n lijfje, dan zal z'n lichaam alles in het werk stellen om ​komaf te maken met ​de vreemde binnendringer. Z'n metabolisme en afweersysteem vertonen een verhoogde activiteit: witte bloedcellen kunnen sneller ter plaatste komen en afvalstoffen kunnen beter ​worden afgevoerd.
​Daarnaast ​kunnen ​de meeste virussen makkelijker functioneren in ​een milieu van 37°, terwijl ​dat in een milieu van 39°C een stuk moeilijker wordt! ​ 
Het zou wel zonde zijn om dit ingenieuze zelfherstellende mechanisme zomaar te willen remmen!

​Wat kan je doen?

Belangrijk is om koorts dan ook niet zomaar te gaan onderdrukken maar na te gaan hoe je kindje ​zich gedraagt, hoe het eruitziet en of er nog andere symptomen zijn (zie onder). Wat kan je dan wel doen?


Vocht
​In geval van borstvoeding, leg je ​kindje extra vaak aan. Jouw lichaam maakt immers ook immuunstoffen aan die je kindje ten goede komen!  Geef zeker geen extra water aan je kindje, maar zorg zeker voor voldoende vocht voor jezelf als je extra aanlegt.
Bij flesvoeding kan je wel wat extra water in de fles doen, of thee geven van verse kruiden (linde, kamille, duizendblad,...).

Vaste voeding
Als je kindje al vaste voeding krijgt, vermijd dan zware spijzen, zoals geraffineerde suikers, melkproducten, vleesgerechten, kant- en klare gerechten, transvetten, E-nummers, ... Meestal zal je kindje minder hongerig zijn als het ziek is. Alle energie van zijn lijfje gaat immers naar zijn immuunsysteem. Als je kindje toch hongerig is, geef dan licht verteerbare voeding zoals soepen, gekookte groentjes, quinoa, ...
​Zelfgetrokken kippebouillon of "Bone Broth" zijn aanraders en sterke immuunboosters, boordevol waardevolle mineralen om aan te sterken.

Afkoelen?
In het verleden werd geadviseerd de temperatuur van het kindje zo snel mogelijk te doen dalen, maar hierover bestaat steeds meer controverse. Koud water kan immers snel onderkoeling geven. Ook een lauw badje is niet ongevaarlijk en bovendien niet altijd effectief.


Azijnsokjes of citroensokjes
Een beter alternatief is het volgende: neem een bakje water en voeg een scheutje azijn toe (of pers er een citroen in). Steek de sokjes van je kindje erin, knijp ze uit en trek ze aan bij je kindje. Doe hierover een extra paar droge sokjes. Dit kan helpen om overtollige hitte uit het lichaam en vooral het hoofd te onttrekken.
Geen azijn of citroen in huis? ​Dompel een handdoek in lauwwarm water en wring hem uit.​ Leg deze over de beentjes van je kindje en leg er een droge (warme) doek overheen.


​Nabijheid
Als je je kindje op jouw huid draagt, helpt jouw lichaamstemperatuur die van je kindje reguleren. Een draagdoek is bijzonder fijn op deze dagen.
Toen onze kindjes klein waren en koorts hadden, wisselden mijn man en ik elkaar af...  Eén van ons legde zich op de bank mét kind.  Het was opmerkelijk hoeveel sneller ze recupereerden dan op andere momenten, wanneer we beiden moesten werken en ze bij een oppas waren.

​Binnen blijven
Een kindje met koorts laat je best niet buiten gaan. Wel is het ​verstandig de ruimte goed te ventileren. Een aromaverstuiver kan erg nuttig zijn. Uiteraard gebruik je hierbij enkel zuivere etherische oliën die veilig zijn voor je kindje, zoals ecualyptus smitthii, ravensara of tea tree oil. Gebruik ​zeker geen etherische olieën op eigen houtje bij baby's onder de 3 maanden.

​Ga best langs een arts als je kindje...

  • ​onder 3 maanden is en een lichaamstemperatuur van 38°C of meer heeft
  • ​tussen 3-6 maanden is en een lichaamstemperatuur van 39° of meer heeft
  • ​​ouder dan 6 maanden is en een lichaamstemperatuur boven 40°C heeft
  • ​​alarmsignalen vertoont
    • bij slapte, sufheid, slecht reageren of bewusteloos raken
    • één zijde van het lichaam warm, maar de andere zijde koud
    • uitdrogingsverschijnselen: niet meer drinken /braken/minder natte luiers, droge lippen, ingevallen ogen, ingevallen fontanel
    • grauwte
    • moeilijk ademen, kreunen
    • pijn bij aanraking
    • nekstijfheid
    • blauw-rode puntvormige vlekjes op de huid (die je niet kan wegdrukken met een glas)
    • stuipen
    • als de koorts langer dan 3 dagen aanhoudt

​Koortsstuipen


Wat zijn koortsstuipen?
Koortsstuipen kunnen zowel optreden bij het snel oplopen als het snel dalen van de lichaamstemperatuur, of wanneer de lichaamstemperatuur te hoog komt. Op zich zijn deze stuipen niet gevaarlijk. Ze komen bij ongeveer 5% van de kinderen voor en meestal is er sprake van een erfelijke factor.

Hoe zien koortsstuipen eruit?
Je kindje krijgt vaak symmetrische spiertrekkingen van de ledematen en kan zelfs het bewustzijn verliezen. De oogje draaien weg. De stuipen kunnen enkele minuten aanhouden, waarna het kindje erg uitgeput is en vaak zal slapen.

Wat te doen?
Hoewel het erg beangstigend is om je kindje zo te zien, is het belangrijk niet te panikeren. Best kan je lauwe vochtige doeken op het voorhoofd en de polsen van je kindje leggen. Ook azijnsokjes of citroensokjes zijn hier heilzaam.
​Meestal wordt geadviseerd koortswerende middelen toe te dienen, ​maar echt garantie biedt dit niet.
Breng je arts op de hoogte om uit te sluiten dat er iets anders aan de orde is.


Anja Caers, osteopate D.O.



Bronnen
​Julian Scott, Becht, 1990. "Natuurlijke geneeswijzen voor kinderen," Gaia Books Ltd. , Londen
​Van Tinteren H., Dr. Van Everdingen J.J.E. (2003). "Als je kind ziek is: een thuisgids voor ouders en verzorgers". Uitgeverij Kosmos.
EHBO syllabus "Child Care Academy"
https://www.hartenwens.info/5-gouden-tips-voor-koorts-bij-je-baby/
https://kiind.nl/afweer-koorts/
https://www.gezondheid.be/index.cfm?art_id=75&fuseaction=art


Anja Caers

Als osteopate begeleid ik ruim 20 jaar moeders en baby's bij kleine en grotere baby-probleempjes zoals spijsverteringsproblemen (reflux, darmkrampjes, borst/fles-voedingsproblemen, overgevoeligheden & allergieën) onrust en slaapproblemen. Daarnaast ben ik sinds 2006 docente aan de opleiding "Osteopathie bij baby's & kinderen' bij Panta Rhei, Nederland. Samen met mijn man, Patrick heb ik 3 dochters.

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Reply: